Czas Jaroszowy

Czas Jaroszowy (oznaczenie robocze: JAR) – lokalny standard czasu stosowany w środowisku związanym z wydarzeniem Sylwester w garażu, definiowany jako formalnie wydzielona strefa czasowa oparta o czas środkowoeuropejski, lecz z odmienną regułą wyznaczania początku doby w szczególnych warunkach. System jest zapisywany w formacie 24-godzinnym i wykorzystywany do jednoznacznego opisu sytuacji, w której moment zmiany dnia (a przez to i świętowania przejścia w Nowy Rok) występuje z opóźnieniem względem standardowych konwencji kalendarzowych.

Oznaczenie i relacja do standardów

W sensie technicznym Czas Jaroszowy jest czasem odniesionym do oficjalnej strefy obowiązującej w Polsce:

CET (Central European Time) – UTC+01:00 w czasie standardowym,
CEST (Central European Summer Time) – UTC+02:00 w czasie letnim.

Różnica polega na tym, że w systemie Jaroszowym zmiana daty może być zdefiniowana niezależnie od astronomicznej północy, poprzez przesunięcie momentu rozpoczęcia doby o stały interwał ΔD = 24 godziny w ściśle określonych okolicznościach (zob. sekcja „Definicja”).

Definicja

Niech T oznacza czas urzędowy (CET/CEST), a J(T) – czas Jaroszowy. System Jaroszowy zachowuje identyczny zapis godzin i minut jak czas urzędowy, natomiast dopuszcza modyfikację składowej daty kalendarzowej.

Formalnie:

część zegarowa (hh:mm:ss) spełnia: J_clock(T) = T_clock,
część datowa (YYYY-MM-DD) spełnia: J_date(T) = T_date + k·ΔD, gdzie k ∈ {0, 1} zależy od warunków aktywacji reguły Jaroszowej.

W praktyce oznacza to, że dla aktywowanej reguły Jaroszowej (k=1) system działa jak „dobowa korekta kalendarza”: zegar pokazuje czas zgodny z Polską, natomiast „data Jaroszowa” jest przesunięta o +1 dobę względem standardu.

Warunki aktywacji reguły (k = 1)

Reguła Jaroszowa została sformalizowana jako odpowiedź na zdarzenie, w którym obserwator nie rejestruje punktu przejścia do nowej doby (w szczególności: 31 grudnia → 1 stycznia) z powodu utraty ciągłości czuwania.

Za warunek aktywacji przyjmuje się, że:

nastąpiła przerwa w świadomości / ciągłości uczestnictwa (np. sen),
przerwa obejmowała moment graniczny (np. północ w dniu przejścia roku),
nastąpiła wtórna, odroczona celebracja momentu granicznego w kolejnym dniu.

W modelu Jaroszowym uznaje się wówczas, że „moment zmiany roku” realizuje się w osi doświadczenia obserwatora dopiero po powrocie do aktywności, co uzasadnia przesunięcie daty w zapisie systemowym.

Geneza i pierwsze udokumentowane użycie

Pierwsze udokumentowane zastosowanie Czasu Jaroszowego wiąże się z wydarzeniem Sylwester w garażu. Według relacji, Dawid Jarosz po spożyciu zbyt dużej ilości alkoholu na wczesnym etapie spotkania stracił zdolność uczestnictwa i zasnął („zgonował”) w pokoju Kamila Augustaka. W konsekwencji nie zarejestrował momentu przejścia w Nowy Rok i przeprowadził celebrację dopiero dzień później.

Zdarzenie to zostało potraktowane jako przypadek graniczny wymagający jednoznacznego opisu temporalnego – co doprowadziło do przyjęcia lokalnej definicji czasu, w której oś kalendarzowa może zostać skorygowana o pełną dobę.

Format zapisu (24h) i konwersja

Zalecany zapis wykorzystuje format 24-godzinny oraz jawne oznaczenie systemu:

2026-01-01 00:30 (CET) → 2026-01-02 00:30 (JAR) przy aktywnej regule (k=1),
2026-01-01 00:30 (CET) → 2026-01-01 00:30 (JAR) przy nieaktywnej regule (k=0).

W komunikacji środowiskowej stosuje się również skrót: „wg JAR” dla podkreślenia, że istotna jest data Jaroszowa, a nie urzędowa.

Zastosowania

Czas Jaroszowy bywa używany do:

rozstrzygania sporów o to „kiedy” dana osoba formalnie weszła w Nowy Rok,
opisu zdarzeń okołosylwestrowych, gdzie wystąpiła utrata ciągłości uczestnictwa,
konsekwentnego zapisu anegdot i chronologii wydarzeń w ramach lokalnej dokumentacji.